پیمایش پیمایش

 

محتوا محتوا

نویسنده برجسته دفاع مقدس و انقلاب اسلامی در یزد:

«فریاد قلم»؛ اولین اثر تخصصی انقلاب اسلامی یزد/حفظ ارزش های انقلاب اسلامی در استان ها متولی ندارد/کم کاری در حوزه انقلاب اسلامی؛نقص فرهنگی کشور


محقق و پژوهشگر دفاع مقدس و انقلاب اسلامی در یزد گفت: جریان انقلاب اسلامی در استان ها متولی ندارد به همین خاطر شما هیچ مرکزی را در استان یزد نیست که بتواند 20 تا 50 صفحه مطلب از انقلاب در اختیار نسل امروز قرار دهد و این نقیصه بزرگ باعث شده که بهره برداری نسل امروز از ارزش های انقلاب اسلامی مشکل شود.

یزد رسا؛

اشاره؛ محمد رضا کلانتری سرچشمه، سال 1343در یزد چشم به جهان گشود، به خاطر شغل پدر خود دوران تحصیلش را در مدارس میبد، اردکان و یزد سپری کرد تا اینکه موفق به کسب مدرک فوق دیپلم از مرکز تربیت معلم پاکنژاد یزد شد.

وی در سال 1362 به شغل معلمی مشغول شد اما از تحصیل بازنماند و ضمن اخذ کارشناسی زمین شناسی از دانشگاه کرمان توانست در همین رشته تا مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه تربیت معلم تهران ادامه تحصیل دهد.

این نویسنده مطرح استان یزد از سال 1375 به عنوان استاد رشته های زمین شناسی و دفاع مقدس کار تدریس در دانشگاه ها را آغاز کرد. 

کلانتری سرچشمه از همان اوان جوانی با حضور فعال در برنامه های فرهنگی مدرسه چون دکلمه خوانی، خطاطی و مقاله نویسی به عرصه فرهنگ  انقلاب اسلامی گام نهاد و با تألیف اولین کتاب خود با عنوان«آیه های باران» به گستره نویسندگی ورود پیدا کرد که تاکنون موقف شده است تألیف و چاپ 29 جلد کتاب در حوزه دفاع مقدس و 1 جلد کتاب در حوزه انقلاب اسلامی را در کارنامه خود داشته باشد.

 

کتاب «فریاد قلم» مجموعه طرح ها و کاریکاتورهای دوران انقلاب اسلامی در یزد است که به همت محمد رضا کلانتری سرچشمه گرآوری وتدوین شده و در قالب 160 صفحه و تیراژ هزار نسخه ای به چاپ رسیده است.

 

 

یزد رسا: ابتدا در خصوص تدوین و تألیف کتاب فریاد قلم برایمان بگویید. چه شد که این کتاب تدوین شد؟

 

من از همان سال 57 که دانش آموز سوم راهنمایی بودم در جریان مباحث انقلاب قرار گرفتم  و چون خطاطی هم می کردم یکسری از شعارها در دوران انقلاب را خودم می نوشتم.

 

یادم هست نام مدرسه ای در سرچشمه زارچ که به نام یکی از اشخاص آموزش و پرورشی دستگاه پهلوی بود را با نوشتن پارچه ای به نام شهید ترابی تغییر دادیم، (شهید ترابی یکی از شهدای انقلاب بود که اهل سرچشمه زارچ بود و در تاریخ 19/10/57 در کاشمر به شهادت رسیده بود).

 

در مدرسه نمایش نامه های انقلابی را اجرا می کردیم و من سعی کردم از همان دوران آثار مربوط به انقلاب را جمع کنم تا به امروز که بعد از گذشت36سال، مجموعه تصاویر و کاریکاتورها به یک مجموعه قابل توجه ای رسید و این کتاب در 160صفحه و در چهار فصل جداگانه تدوین و چاپ شد.

 


یزد رسا: مجموعه تصاویر جمع آوری شده تنها در استان یزد توزیع شده یا مربوط به زمان و مکان خاصی نیست؟

 

تمامی این تصاویر و کاریکاتورها قطعا در یزد یزد توزیع شده است اما از نظر جغرافیایی  با توجه به این که اعلامیه ها و پوسترها خیلی سریع در کشور پخش می شد نمی توانیم بگویم جغرافیایی محدودی دارد.

 

بحش اول این مجموع مربوط به کاریکاتورهایی است که توسط  هنرمندان یزدی طراحی و چاپ شده است که به یاد دارم به قیمت 20 ریال این تصاویر را می فروختند.

 

قسمت دوم کاریکاتورهای مردمی است و کاریکتورهایی که به یزد رسیده یا کاریکتورهایی که توسط مردم در قسمت های مختلف پخش شده است.

 

یزد رسا: تأثیر این کاریکاتورها در دوران انقلاب چگونه بود؟

 

خوب در آن بحبوحه انقلاب مطمئناً عکس و تصاویر تأثیرگذاری بیشتری داشت چراکه استقبالی که مردم از این تصاویر می کردند گویای همه چیز بود.

 

حتی در دوران انقلاب نمایشگاه های کاریکاتور هم در 11/12/57 در هنرستان صنعتی آلات پوش که امروز به نام شهید رجایی نامگذاری شده است برپا شد و اخبار آن در روزنامه آن زمان هم درج شد.

 

یزد رسا: در خصوص فصل سوم و چهارم کتاب «فریاد قلم» برایمان بیشتر توضیح دهید.

 

فصل سوم این مجموعه کاریکاتورهایی است که در روزنامه ها آن موقع منتشر شده است. در دوران انقلاب روزنامه نگاران کشور دو ماه اعتصاب کردند به خاطر سانسور فوق العاده ای که روی مطبوعات بود این باعث شد رژیم عقب نشینی کند و توجه بیشتری به روزنامه داشته باشد.در آن زمان روزنامه هایی  از قبیل کیهان؛آیندگان و اطلاعات هر روز کاریکاتوری را علیه شاه پخش می کردند و هر روز در چهار نوبت چاپ می زدند.

 

روزنامه ها به قدری خواننده داشتند که حتی به روستاها و مناطق کم سواد هم فرستاده می شد و برد روزنامه ها بسیار زیاد شده بود، در حقیقت تنها رسانه ای که می توان گفت در آن زمان به راحتی دست مردم بود همین روزنامه ها بودند.

 


فصل چهارم کتاب مربوط به طرح های عکاسی و کلاژگونه است که یکسری متن را می نوشتند روی عکس می چسباندند  و مجددا روی آن عکس می گرفتند و آن عکس ها را منتشر می کردند یعنی در حقیقت نوعی پوستر سازی می کردند.

 

از مسائلی که باعث شد این روش خوب پیام رسانی کند این بود که در درس حرفه وفن کلاس های دوم وسوم راهنمایی، عکاسی را به دانش آموزان یاد می دادند هم عکس گرفتن و چاپ عکس را و در آن زمان قیمت ظهور عکس خیلی پایین بود از این رو دانش آموزان بسته ظهور و ثبوت عکس را از عکاسی ها می خریدند و در خانه خودشان تاریک خانه درست می کردند و عکس ها را چاپ می کردند..

 


یزد رسا: چه شد که عنوان کتاب را فریاد قلم انتخاب کردید؟

 

در حقیقت کاریکاتور و طراحی کاری است که هنرمند با کار خود پیام خودش را به گوش دیگران می رساند حال آنکه پیام رسانی کاریکاتور خیلی بیشتر از عکس است.

 

یکی از مزیت های کاریکاتور و عکس این است که همه ملت ها و زبان ها می توانند آن را درک کنند و بفهمند و دیگر احتیاج به ترجمه ندارد همانند اینکه ما یک گل زیبا می بینیم همه انسان ها از آن لذت می برنند و یک حادثه متاثر اگر همه انسان ها ببینند متاثر می شوند ولی یک متن حتما باید به زبان خواننده ترجمه شود تا آن را فهمد البته اگر آن فرد سواد خواندن آن هم داشته باشد ولی کاریکاتور و عکس یک زبان بین المللی است و همه افراد به آن نگاه کنند می توانند دریابند.

 


یزد رسا: آیا تاکنون اثری به شیوه فریاد قلم به چاپ رسیده است؟ 

 

هرچند قبلا وزارت اطلاعات بخش کوچکی از آثار هنرمندان دوران انقلاب را منتشر کرده است اما در هیچ استانی تا به حال چنین اثری تهیه و تدوین نشده و می توان گفت فریاد قلم کار جدیدی است.


یزد رسا: این کتاب چقدر می تواند برای نسل جدید مفید واقع شود و نسل جدید می تواند واقعیات این اثر را دریابد؟

 

در حوزه انقلاب اسلامی برای نسل جدید خیلی کم کاری شده و یکی ازنقص های فرهنگی  کشور به حساب می آید.

 

جریان انقلاب اسلامی در استان ها متولی ندارد به همین خاطر شما هیچ مرکزی را در استان یزد نیست که بتواند 20 تا 50 صفحه مطلب از انقلاب در اختیار نسل امروز قرار دهد و این نقیصه بزرگ باعث شده که بهره برداری نسل امروز از ارزش های انقلاب اسلامی مشکل شود.

 

ما در استان حتما نیاز به موزه و فرهنگسرای انقلاب داریم تا مجموعه آثاری که مربوط به گذشته است را به نسل امروز نشان دهیم و مطمئناً این کتاب به تنهایی نمی تواند آن رسالت بزرگ را انجام دهد.

 


در استان یزد دو مرکز آثار حفظ و نشر آثار و ارزش های دفاع مقدس داریم که یکی متولی آن سپاه و متولی دیگر نیروهای کل مسلح است و از طرفی بنیاد شهید هم برای دفاع مقدس برنامه های خیلی زیادی دارد ولی در مورد مبحث انقلاب کار انجام نشده است و هنوز هم برنامه یا پروژه ای نیست که کاری صورت گیرد.

 


در تهران نیز هشت مرکز مربوط به انقلاب اسلامی کار می کنند که متاسفنه دامنه فعالیت هایشان به استان یزد نرسیده است، آنها هم به تنهایی نمی توانند  کار کنند.باید محققا محلی  تلاش کنند تا  شرایط و زمینه لازم را در این زمینه فراهم آورند.

 

متاسفانه تعدادی از حماسه آفرینان انقلاب اسلامی در دوران دفاع مقدش شهید شدند و سوژه های اصلی انقلاب بر حسب زمان یکی یکی از دست ما رفتند اما نباید گذاشت این افراد اندگی که از انقلاب باقی مانده اند به دست فرآموشی سپرده شوند.


یزد رسا: با توجه به این که استاد دانشگاه هستید، وجه تمایز این کتاب با دیگر آثاری که داشتید چیست؟

 

این کتاب یک کار تخصصی در حوزه انقلاب است که تاکنون چنین اثری در یزد کار نشده است در سطح کشوری نیز آن چه در مورد تاریخ انقلاب تا به حال صورت گرفته جز یک کتاب دو جلدی که مرکز اسناد انقلاب اسلامی چند سال پیش منتشر کرده است چیز دیگری در دسترس نیست. متاسفانه در این زمینه خیلی کم کاری شده است.

 

یزد رسا: زحمت جمع آوری این آثار بر عهده خوتان بوده یا افراد ونهاد دیگری هم با شما همکاری داشته اند؟ 

 

هیچ نهادی در گردآوری این آثار به من  کمک نکرد کمک نکرد اما از منابع دوستانی چون کاظم دهقان اشکذری صداقت و فقیهی که در این راه خیلی لطف به بنده داشتند استفاده کردم.

 

یزد رسا: جوانان برای دسترسی باید از کجا این کتاب را تهیه کنند؟

 

این کتاب به همت شورای هماهنگی تبلیغات استان یزد منتشر شده است که باید برای اطلاع از دسترسی به این کتاب به این نهاد مراجعه یا تماس بگیرند.


منتخبی از تصاویر و کاریکاتورهای کتاب مصور«فریاد قلم»:






آخرین اخبار آخرین اخبار